Parassapada i attanopada

Czasownik w języku pali, podobnie jak czasownik w sanskrycie, ma dwie strony:
1. Strona czynna, zwana w pali parassapada (dosł. forma dla innego).
2. Strona zwrotna, zwana w pali attanopada (dosł. forma dla siebie).

Strona czynna lub parassapada jest stosowana, kiedy wynik lub konsekwencja działania, wyrażonego przez czasownik dotyczy innej osoby lub rzeczy, która nie jest wykonawcą czynności (podmiotem). Strona zwrotna lub attanopada, jest stosowana, kiedy wynik lub konsekwencja działania, wyrażonego przez czasownik dotyczy wykonawcy czynności.

Należy zauważyć, że strona zwrotna straciła wiele na swoim znaczeniu. Rozróżnienie między stroną czynną a zwrotną zostało niemal całkowicie zamazane. Wybór między stroną czynną a zwrotną jest określony przez wymagania metryczne. Dlatego zastosowanie strony zwrotnej ogranicza się do poezji, rzadko jest ona spotykana w prozie.

Praesens
Ja gotuję, ty gotujesz, on gotuje, my gotujemy, wy gotujecie, oni gotują.

Parassapada
Attanopada
1. pacāmi
2. pacasi
3. pacati
1. pacāma
2. pacatha
3. pacanti
1. pace
2. pacase
3. pacate
1. pacāmhe
2. pacavhe
3. pacante
    pacare

Imperfectum
Ja gotowałem, etc.

Parassapada
Attanopada
1. apaca
    apacaṃ   
2. apaco
3. apaca
1. apacamhā

2. apacattha
3. apacu
1. apaciṃ

2. apacase
3. apacattha
1. apacāmhase
    apacamhase
2. apacavhaṃ
3. apacatthuṃ

Imperativus
Obym gotował, etc.

Parassapada
Attanopada
1. pacāmi       
2. pacāhi
    paca
3. pacatu
1. pacāma
2. pacatha

3. pacantu
1. pace
2. pacassu

3. pacataṃ
1. pacāmase
2. pacavhho

3. pacantaṃ

Potentialis (optativus)
Ja mogę, mógłbym, powinienem gotować, etc.

Parassapada
Attanopada
1. paceyyāmi
    pace   
2. paceyyāsi
    pace
3. paceyya
1. paceyyāma

2. paceyyātha

3. paceyyum
1. paceyyaṃ

2. pacetho

3. pacetha
1. paceyyāmhe
 
2. paceyyavho

3. paceraṃ

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz